இந்தியாவில் தலைமைத் தேர்தல் ஆணையரை (CEC) தன்னிச்சையாகப் பதவி நீக்கம் செய்ய முடியாது. அவரைப் பதவி நீக்கம் செய்ய கடுமையான அரசியலமைப்பு நடைமுறைகள் பின்பற்றப்பட வேண்டும். தற்போது, செப்டம்பர் 2026-ல், தலைமைத் தேர்தல் ஆணையர் ஞானேஷ் குமார் மீது எதிர்க்கட்சிகள் பல்வேறு குற்றச்சாட்டுகளை முன்வைத்து, அவரைப் பதவி நீக்கம் செய்வதற்கான நாடாளுமன்ற நடவடிக்கைகளை முன்னெடுத்து வரும் நிலையில், இதற்கான சட்ட விதிமுறைகள் மற்றும் இதற்கு முந்தைய வரலாற்றுச் சம்பவங்கள் மீண்டும் கவனம் பெற்றுள்ளன.
இந்திய அரசியலமைப்பின் 324(5)-வது பிரிவின்படி, தலைமைத் தேர்தல் ஆணையரை சாதாரண அரசு ஊழியரைப் போலவோ அல்லது மத்திய அமைச்சரவையின் தன்னிச்சையான முடிவின் மூலமாகவோ பதவி நீக்கம் செய்ய முடியாது.
உச்ச நீதிமன்ற நீதிபதியை எந்தக் கடுமையான நடைமுறைகளின் அடிப்படையில் பதவி நீக்கம் செய்ய முடியுமோ, அதே நடைமுறையைத்தான் தலைமைத் தேர்தல் ஆணையருக்கும் பின்பற்ற வேண்டும். நிரூபிக்கப்பட்ட தவறான நடத்தை (Proved Misbehaviour) அல்லது திறமையின்மை (Incapacity) ஆகிய காரணங்களின் அடிப்படையில் மட்டுமே அவரைப் பதவி நீக்கம் செய்ய முடியும்.
தலைமைத் தேர்தல் ஆணையருக்கு எதிராக நாடாளுமன்றத்தில் பதவி நீக்கத் தீர்மானத்தைக் கொண்டு வர, மக்களவையில் குறைந்தபட்சம் 100 உறுப்பினர்களும், மாநிலங்களவையில் குறைந்தபட்சம் 50 உறுப்பினர்களும் கையெழுத்திட வேண்டும்.
இந்த நோட்டீஸை மக்களவை சபாநாயகர் அல்லது மாநிலங்களவைத் தலைவர் ஏற்றுக்கொண்டால், குற்றச்சாட்டுகளை விசாரிக்க உரிய விசாரணைக் குழு அமைக்கப்படும். உச்ச நீதிமன்ற நீதிபதி, உயர் நீதிமன்ற தலைமை நீதிபதி மற்றும் ஒரு புகழ்பெற்ற சட்ட அறிஞர் ஆகியோர் அடங்கிய 3 பேர் கொண்ட குழு குற்றச்சாட்டுகளை விசாரிக்கும் நடைமுறை உள்ளது.
குற்றச்சாட்டுகள் நிரூபிக்கப்பட்டால், நாடாளுமன்றத்தின் இரு அவைகளிலும் தனித்தனியாகத் தீர்மானம் நிறைவேற்றப்பட வேண்டும். இதற்கு அவையின் மொத்த உறுப்பினர்களில் பெரும்பான்மையும், அதே நேரத்தில் அவையில் வருகை தந்து வாக்களிக்கும் உறுப்பினர்களில் மூன்றில் இரண்டு பங்கு பெரும்பான்மையும் தேவைப்படும். இரு அவைகளிலும் தீர்மானம் நிறைவேற்றப்பட்ட பின்னர், இறுதியாக குடியரசுத் தலைவர் பதவி நீக்க ஆணையைப் பிறப்பிப்பார்.
இந்திய வரலாற்றில் இதுவரை எந்தவொரு தலைமைத் தேர்தல் ஆணையரும் இந்த நாடாளுமன்றப் பதவி நீக்க நடைமுறையின் மூலம் பதவி நீக்கம் செய்யப்பட்டதில்லை. தற்போதைய தலைமைத் தேர்தல் ஆணையர் ஞானேஷ் குமாருக்கு எதிராக எதிர்க்கட்சிகள் பல்வேறு கட்டங்களில் பதவி நீக்க நடவடிக்கைகளை முன்னெடுத்து வருகின்றன.
தேர்தல் முறைகேடுகளைத் தடுக்கத் தவறியது, ஒருதலைப்பட்சமாகச் செயல்பட்டது உள்ளிட்ட பல்வேறு குற்றச்சாட்டுகளை எதிர்க்கட்சிகள் முன்வைத்துள்ளன. இவை எதிர்க்கட்சிகள் முன்வைத்துள்ள குற்றச்சாட்டுகள் என்பதையும், அவை நிரூபிக்கப்பட்டவை எனக் கருத முடியாது என்பதையும் கவனத்தில் கொள்ள வேண்டும்.
அரசாங்கத்தின் தலையீடு இன்றி தேர்தல் ஆணையம் சுதந்திரமாகச் செயல்பட வேண்டும் என்பதற்காகவே, தலைமைத் தேர்தல் ஆணையருக்குப் பதவி நீக்கத்தில் அரசியலமைப்பு ரீதியான கடுமையான பாதுகாப்பு வழங்கப்பட்டுள்ளது. தேர்தல் ஆணையத்தின் சுதந்திரம் மற்றும் அதன் உறுப்பினர்களின் செயல்பாடுகள் தொடர்பான விவாதங்களும் இந்தச் சூழலில் முக்கியத்துவம் பெற்றுள்ளன.
தற்போதைய பரபரப்புக்கு முக்கியக் காரணங்களில் ஒன்றாக இந்தியத் தேர்தல் ஆணையத்துக்குள் ஏற்பட்டதாகக் கூறப்படும் கருத்து வேறுபாடுகள் உள்ளன. அண்மையில் வெளியான ஊடகப் புலனாய்வு அறிக்கைகளின்படி, தேர்தல் ஆணையத்தின் மற்ற இரு தேர்தல் ஆணையர்களான சுக்பீர் சிங் சாந்து மற்றும் விவேக் ஜோஷி ஆகியோர், தலைமைத் தேர்தல் ஆணையர் ஞானேஷ் குமாரின் சில முடிவுகள் மற்றும் வாக்காளர் பட்டியல் திருத்தப் பணிகள் தொடர்பாக பலமுறை எழுத்துப்பூர்வமாக ஆட்சேபனை (Dissent) தெரிவித்ததாகக் கூறப்படுகிறது.
தேர்தல் ஆணையத்தில் முடிவுகள் எவ்வாறு எடுக்கப்பட வேண்டும், முக்கிய முடிவுகளில் அனைத்து ஆணையர்களின் கருத்துகளும் எவ்வாறு கணக்கில் எடுத்துக்கொள்ளப்பட வேண்டும் என்பது தொடர்பாகவே இந்தக் கருத்து வேறுபாடுகள் எழுந்ததாக தகவல்கள் வெளியாகியுள்ளன.
குறிப்பாக, வாக்காளர் பட்டியலில் பெயர்களைச் சேர்ப்பது மற்றும் நீக்குவது போன்ற முக்கிய முடிவுகள் தங்களைக் கேட்காமலேயே எடுக்கப்பட்டதாக மற்ற இரு தேர்தல் ஆணையர்களும் ஆட்சேபனை தெரிவித்ததாக ஊடக அறிக்கைகள் கூறுகின்றன.
ஞானேஷ் குமாருக்கு எதிராக எதிர்க்கட்சிகள் தற்போது மட்டுமே பதவி நீக்க நடவடிக்கையைத் தொடங்கியுள்ளன என்று கூற முடியாது. 2026-ஆம் ஆண்டு மார்ச் மாதத்திலும் இதேபோன்ற பதவி நீக்கத் தீர்மானத்துக்கான நோட்டீஸை எதிர்க்கட்சிகள் வழங்கியிருந்ததாக தகவல்கள் வெளியாகின. அப்போது மக்களவையில் 130 எம்.பி.க்களும், மாநிலங்களவையில் 63 எம்.பி.க்களும் கையெழுத்திட்டதாகக் கூறப்பட்டது. அந்த முயற்சி அடுத்த கட்டத்துக்குச் செல்லவில்லை. தற்போது மீண்டும் புதிய குற்றச்சாட்டுகள் மற்றும் ஆதாரங்களுடன் பதவி நீக்க நடவடிக்கை முன்னெடுக்கப்பட்டு வருகிறது.
இந்தியத் தேர்தல் ஆணையத்தின் வரலாற்றையே மாற்றியமைத்த முக்கிய தலைமைத் தேர்தல் ஆணையர்களில் மறைந்த டி.என். சேஷனும் ஒருவர். 1990-களின் தொடக்கம் வரை தேர்தல் ஆணையம் ஒரே ஒரு நபரை, அதாவது தலைமைத் தேர்தல் ஆணையரை மையமாகக் கொண்ட அமைப்பாக இருந்தது.
டி.என். சேஷனின் அதிரடியான செயல்பாடுகளைக் கட்டுப்படுத்தும் நோக்கில் அப்போதைய நரசிம்ம ராவ் அரசு, தேர்தல் ஆணையத்தில் மேலும் இரண்டு தேர்தல் ஆணையர்களை நியமித்தது. எம்.எஸ். கில் மற்றும் ஜி.வி.ஜி. கிருஷ்ணமூர்த்தி ஆகியோர் தேர்தல் ஆணையர்களாக நியமிக்கப்பட்டனர்.
இதனை எதிர்த்து டி.என். சேஷன் உச்ச நீதிமன்றத்தை நாடினார். இந்த வழக்கில், தலைமைத் தேர்தல் ஆணையர் மற்ற இரு தேர்தல் ஆணையர்களைவிட உயர்ந்த அதிகாரம் கொண்டவர் அல்ல என்றும், அவர் தேர்தல் ஆணையத்தின் தலைவராக மட்டுமே செயல்படுகிறார் என்றும் உச்ச நீதிமன்றம் வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க தீர்ப்பை வழங்கியது. தேர்தல் ஆணையம் பல உறுப்பினர்களைக் கொண்ட அமைப்பாகச் செயல்படுவது தொடர்பான முக்கியமான சட்ட அடித்தளமாக இந்தத் தீர்ப்பு பார்க்கப்படுகிறது.
2009-ஆம் ஆண்டு பொதுத்தேர்தலுக்கு சில மாதங்களுக்கு முன்பு, அப்போதைய தலைமைத் தேர்தல் ஆணையராக இருந்த என். கோபாலசுவாமி, சக தேர்தல் ஆணையரான நவீன் சாவ்லா ஒருதலைப்பட்சமாகச் செயல்படுவதாகக் குற்றம்சாட்டி, அவரைப் பதவியில் இருந்து நீக்குமாறு குடியரசுத் தலைவருக்கு 93 பக்கக் கடிதம் ஒன்றை அனுப்பினார். ஆனால், அப்போதைய ஐக்கிய முற்போக்குக் கூட்டணி அரசு அந்தப் பரிந்துரையை ஏற்கவில்லை. கோபாலசுவாமி ஓய்வு பெற்ற பின்னர், அதே நவீன் சாவ்லா அடுத்த தலைமைத் தேர்தல் ஆணையராக நியமிக்கப்பட்டார்.
2009-ஆம் ஆண்டு கோபாலசுவாமி – நவீன் சாவ்லா மோதலின்போது தேர்தல் ஆணையத்தின் ரகசிய ஆலோசனைகள் தொடர்பாகவும் பரபரப்பான குற்றச்சாட்டுகள் எழுந்தன. தேர்தல் ஆணையத்தின் மிக ரகசியமான ஆலோசனைக் கூட்டங்கள் நடைபெறும் நேரங்களில் நவீன் சாவ்லா அடிக்கடி கழிவறைக்குச் செல்வார் என்றும், அவர் சென்ற சில நிமிடங்களிலேயே வெளியில் இருந்த ஆளுங்கட்சித் தலைவர்கள் தேர்தல் ஆணையத்தின் ரகசிய முடிவுகள் குறித்து தொலைபேசியில் பேசுவதாகவும் கோபாலசுவாமி குற்றம்சாட்டியதாக அப்போது செய்திகள் வெளியாகின. இந்தக் குற்றச்சாட்டு அப்போது இந்தியத் தேர்தல் வரலாற்றில் பெரும் விவாதத்தை ஏற்படுத்தியது.
தற்போதைய சூழலில், தலைமைத் தேர்தல் ஆணையர் ஞானேஷ் குமாருக்கு எதிராக எதிர்க்கட்சிகள் கொண்டு வரும் பதவி நீக்க நடவடிக்கை முக்கியத்துவம் பெற்றுள்ளது. இதற்கு முன்பாக அசோக் லவாசா மற்றும் அருண் கோயல் போன்ற தேர்தல் ஆணையர்கள், தேர்தல் ஆணையத்தின் சில முடிவுகள் தொடர்பான கருத்து வேறுபாடுகளுக்குப் பின்னர் தங்களது பதவிகளில் இருந்து விலகியுள்ளனர். ஆனால், தலைமைத் தேர்தல் ஆணையரை நாடாளுமன்றத்தின் பதவி நீக்க நடைமுறையின் மூலம் நீக்கும் நிலை இதுவரை ஏற்படவில்லை.
பொதுவாக, தேர்தல் ஆணையத்தின் முடிவுகள் வெளியில் ஒருமித்த முடிவுகளாகவே அறிவிக்கப்படுகின்றன. ஆனால், ஊடகப் புலனாய்வு அறிக்கைகளின்படி, தேர்தல் ஆணையத்தின் மற்ற இரு உறுப்பினர்களான சுக்பீர் சிங் சாந்து மற்றும் விவேக் ஜோஷி ஆகியோர், கடந்த 10 மாதங்களில் மட்டும் தலைமைத் தேர்தல் ஆணையர் ஞானேஷ் குமாரின் முடிவுகளுக்கு எதிராக 14 முறை எழுத்துப்பூர்வமாக ஆட்சேபனை தெரிவித்ததாகக் கூறப்படுகிறது. வாக்காளர் பட்டியலில் பெயர் சேர்ப்பது, நீக்குவது உள்ளிட்ட முக்கிய முடிவுகள் தங்களைக் கலந்தாலோசிக்காமல் எடுக்கப்பட்டதாக அவர்கள் ஆட்சேபனை தெரிவித்ததாக தகவல்கள் வெளியாகியுள்ளன.
தேர்தல் ஆணையம் நாடு முழுவதும் மேற்கொண்டு வரும் சிறப்பு தீவிர வாக்காளர் பட்டியல் திருத்தப் பணி (SIR) தான் இந்த ஒட்டுமொத்தப் பிரச்சினையின் மையப்புள்ளியாக உள்ளது. இந்தச் சீரமைப்பின் மூலம் நாடு முழுவதும் 13 கோடிக்கும் அதிகமான பெயர்கள் வாக்காளர் பட்டியல்களில் இருந்து நீக்கப்பட்டதாக ஊடக அறிக்கைகள் தெரிவிக்கின்றன. குறிப்பாக, வரைவு வாக்காளர் பட்டியல்களில் இடம்பெறாத பெயர்கள் தொடர்பாகவும், அவற்றை மீண்டும் சேர்ப்பதற்கான நடைமுறைகள் குறித்தும் அரசியல் கட்சிகள் மற்றும் பல்வேறு தரப்பினரிடையே விவாதம் எழுந்துள்ளது.
புதிய வாக்காளர்களை இணைப்பதற்கான ‘படிவம் 6’ (Form 6) விதிகளில், முந்தைய வாக்காளர் பட்டியலின் சான்றுகளை கட்டாயமாக்கும் வகையில் புதிய மென்பொருள் மாற்றங்களை மற்ற தேர்தல் ஆணையர்களின் ஒப்புதல் இல்லாமல் ஞானேஷ் குமார் கொண்டு வந்ததாகவும், இந்த நடவடிக்கை சட்டவிரோதமானது என்றும் குற்றச்சாட்டுகள் முன்வைக்கப்பட்டுள்ளன. இது தொடர்பாகவும் தேர்தல் ஆணையத்துக்குள் ஆட்சேபனைகள் எழுந்ததாக செய்திகள் தெரிவிக்கின்றன.
நாடாளுமன்றத்தில் எதிர்க்கட்சிகள் பதவி நீக்க நடவடிக்கையை முன்னெடுத்து வரும் நிலையில், இந்த விவகாரம் உச்ச நீதிமன்றத்திற்கும் சென்றுள்ளது. டெல்லியைச் சேர்ந்த வழக்கறிஞர் ஒருவர், மற்ற இரு தேர்தல் ஆணையர்களின் கூட்டு ஒப்புதல் இல்லாமல் தலைமைத் தேர்தல் ஆணையர் ஞானேஷ் குமார் தனிப்பட்ட முறையில் எடுத்ததாகக் கூறப்படும் சில வழிகாட்டுதல்கள் மற்றும் மென்பொருள் மாற்றங்களை சட்டவிரோதமானவை என அறிவிக்க வேண்டும் என்று கோரி உச்ச நீதிமன்றத்தில் பொதுநல மனு தாக்கல் செய்துள்ளார்.
இந்த நிலையில், தலைமைத் தேர்தல் ஆணையருக்கு எதிரான பதவி நீக்கத் தீர்மானம் நாடாளுமன்றத்தின் அடுத்த கூட்டத்தொடரில் விவாதத்திற்கு வருமா, அல்லது ஆரம்ப நிலையிலேயே சபாநாயகர் அல்லது மாநிலங்களவைத் தலைவரால் நிராகரிக்கப்படுமா என்பது அடுத்த கட்டத்தில் தெரியவரும்.
எனினும், ஒரு தலைமைத் தேர்தல் ஆணையரைப் பதவி நீக்கம் செய்வது என்பது வெறும் நாடாளுமன்றத் தீர்மானத்தின் மூலம் உடனடியாக நிறைவேற்றக்கூடிய நடவடிக்கை அல்ல. அரசியலமைப்பில் குறிப்பிடப்பட்டுள்ள பல்வேறு கட்டங்களைக் கடந்து, இரு அவைகளிலும் தேவையான சிறப்புப் பெரும்பான்மையுடன் தீர்மானம் நிறைவேற்றப்பட்ட பின்னரே குடியரசுத் தலைவர் பதவி நீக்க ஆணையைப் பிறப்பிக்க முடியும்.
தேர்தல் ஆணையத்தின் சுதந்திரம், தலைமைத் தேர்தல் ஆணையரின் அரசியலமைப்புப் பாதுகாப்பு, ஆணையத்துக்குள் நிலவும் அதிகார சமநிலை மற்றும் வாக்காளர் பட்டியல் திருத்தப் பணிகள் தொடர்பான சர்ச்சைகள் எனப் பல்வேறு அம்சங்களை ஒருங்கிணைத்துள்ள இந்த விவகாரம், தற்போது இந்திய அரசியல் மற்றும் தேர்தல் நிர்வாகத்தில் முக்கிய விவாதப் பொருளாக மாறியுள்ளது.